Steeds meer mensen krijgen hulp van hun gemeente om thuis te kunnen blijven wonen. In 2025 maakten bijna 1,3 miljoen mensen gebruik van een maatwerkvoorziening uit de Wet maatschappelijke ondersteuning, de Wmo. Dat is 23 procent meer dan in 2017, meldt het CBS. Achter dat ene percentage zitten grote verschillen, en die zeggen meer over wat er in Nederland verandert dan het totaal.
Wat de Wmo is
Met de Wmo helpen gemeenten inwoners om zo lang mogelijk zelfstandig thuis te wonen en mee te doen in de samenleving. Het CBS telde de maatwerkvoorzieningen, hulp die speciaal voor jou wordt geregeld na een onderzoek door je gemeente. Denk aan een scootmobiel, hulp bij het huishouden of een aanpassing in huis. Daarnaast bieden gemeenten algemene voorzieningen aan, waarvoor geen onderzoek nodig is. Die zitten niet in deze cijfers.
De uitgaven groeien mee. Gemeenten gaven in 2025 ruim 6,3 miljard euro uit aan de Wmo, een nieuwe piek. Tegelijk is het aantal mensen dat de hulp zelf inkoopt met een persoonsgebonden budget, het pgb, sinds 2017 bijna gehalveerd. De meeste mensen krijgen hun hulp dus in natura, via een aanbieder die de gemeente heeft gecontracteerd.
Welke leeftijden het hardst groeiden
Het CBS publiceert het aantal cliënten per leeftijdsgroep. Wij rekenden de groei tussen 2017 en 2025 uit. De cijfers over 2025 zijn voorlopig.
| Leeftijd | 2017 | 2025 | Groei |
|---|---|---|---|
| Jonger dan 30 | 98.000 | 119.000 | +22% |
| 30 tot 45 | 92.000 | 116.000 | +26% |
| 45 tot 60 | 153.000 | 162.000 | +6% |
| 60 tot 75 | 227.000 | 295.000 | +30% |
| 75 tot 85 | 274.000 | 364.000 | +33% |
| 85 en ouder | 203.000 | 239.000 | +17% |
De grootste groei zit bij 75- tot 85-jarigen. Het CBS wijst op dubbele vergrijzing. Er komen niet alleen meer ouderen, binnen die groep groeit ook het aantal 80-plussers. Bovendien blijven ouderen langer zelfstandig wonen, waardoor ze op hogere leeftijd thuis hulp nodig hebben in plaats van in een verpleeghuis.
Opvallend is dat de groep van 85 en ouder minder hard groeide dan de groep daaronder. Dat is geen teken dat de oudste ouderen minder hulp nodig hebben. Een voor de hand liggende verklaring is dat de grote naoorlogse geboortegolf nu voor een deel in die leeftijdsgroep zit. Schuift die groep de komende jaren door, dan komt de druk steeds meer bij de 85-plussers te liggen. Ook de groei bij mensen jonger dan 45 springt eruit, terwijl de groep van 45 tot 60 bijna gelijk bleef.
Welke hulp het meest werd gevraagd
Ook per soort hulp laten de CBS-cijfers grote verschillen zien. Iemand kan meer dan één soort hulp krijgen, daarom tellen deze aantallen op tot meer dan het aantal cliënten.
| Soort hulp | 2017 | 2025 | Groei |
|---|---|---|---|
| Hulp bij het huishouden | 394.000 | 566.000 | +44% |
| Hulpmiddelen en diensten | 690.000 | 799.000 | +16% |
| Ondersteuning thuis | 238.000 | 250.000 | +5% |
| Verblijf en opvang | 35.000 | 34.000 | -1% |
Hulp bij het huishouden groeide veruit het hardst, met 44 procent. Dat past bij het beeld van ouderen die langer thuis wonen. Schoonmaken en de was doen wordt op hoge leeftijd vaak als eerste te zwaar, nog voordat er een rolstoel of traplift nodig is. Hulpmiddelen en diensten, zoals een scootmobiel of vervoer, blijven in aantallen de grootste groep.
Zelf hulp aanvragen bij je gemeente
Heb je zelf hulp nodig, of maak je je zorgen over je vader of moeder, dan begint het bij de gemeente. Volgens de Rijksoverheid gaat het zo.
- Je meldt je bij het Wmo-loket of het sociale wijkteam van je gemeente. Dat kan voor jezelf, maar ook samen met een familielid.
- De gemeente moet je wijzen op gratis cliëntondersteuning, iemand die onafhankelijk met je meedenkt. Daar mag je altijd om vragen.
- De gemeente onderzoekt je situatie, meestal in een gesprek dat vaak het keukentafelgesprek wordt genoemd. Dat onderzoek moet binnen zes weken na je melding plaatsvinden.
- Daarna dien je een aanvraag in voor de hulp die uit het gesprek naar voren kwam. De gemeente moet daar binnen twee weken over beslissen.
Voor de meeste Wmo-hulp betaal je een eigen bijdrage. Hoe die voor jou uitpakt, hoor je van de gemeente of het CAK. Ben je het niet eens met een besluit, dan kun je bezwaar maken.
De cijfers laten vooral zien dat dit geen uitzondering meer is. Bijna 1,3 miljoen mensen gingen je voor. Wie twijfelt of een melding zin heeft, kan dat het beste in dat eerste gesprek ontdekken. Je zit daarmee nergens aan vast.
