Wie elk jaar rond half oktober een brief van de huisarts krijgt voor de griepprik, wacht dit jaar misschien wat langer. Een deel van de griepvaccins wordt later geleverd, en dat merken praktijken in het hele land. EenVandaag meldde op 12 oktober 2026 dat sommige mensen pas in december terechtkunnen voor hun prik. Tegelijk blijkt uit nieuwe cijfers dat bijna de helft van de mensen die een uitnodiging krijgt, helemaal niet komt.
Dat zijn twee verschillende problemen, maar ze raken elkaar. Een uitnodiging die later valt, is voor wie al twijfelt een extra reden om het te laten zitten. Daarom zet ik op een rij wat er aan de hand is en wat je zelf kunt doen.
Waarom de griepprik dit jaar later komt
Elk voorjaar bepaalt de Wereldgezondheidsorganisatie welke griepvirussen in het vaccin voor de komende winter moeten zitten. Fabrikanten passen hun productie daarop aan. Voor het seizoen 2026 en 2027 adviseerde de WHO om drie varianten te vervangen, en volgens berichtgeving van huisartsenpraktijken loopt een deel van de levering daardoor achter. Het RIVM en de Stichting Nationaal Programma Grieppreventie spreken van een internationale verstoring in de productieketen.
Belangrijk om te weten is dat het gaat om een vertraging in productie en levering, niet om de kwaliteit. Huisartsenpraktijken die de mededeling doorgaven, schrijven er steeds hetzelfde bij. De vertraging heeft geen invloed op hoe goed het vaccin werkt.
Niet elke praktijk heeft er last van. Het hangt af van wanneer de hoofdlevering voor jouw huisarts gepland stond. Praktijken die hun vaccins vroeg in oktober zouden krijgen, schuiven op. Andere praktijken prikken gewoon volgens plan. Je huisarts laat het weten zodra de vaccins binnen zijn en er afspraken gemaakt kunnen worden. Bellen om te vragen waar je brief blijft, heeft dus weinig zin en houdt de assistente alleen van ander werk af.
Wie er een uitnodiging krijgt
Aan de regels voor wie in aanmerking komt, verandert niets. Volgens het RIVM krijgen in oktober en november zo’n 6 miljoen mensen een uitnodiging. Dat zijn in grote lijnen deze groepen.
- Iedereen van 60 jaar en ouder
- Volwassenen en kinderen met een aandoening aan hart of longen
- Mensen met nierziekte of diabetes
- Mensen met een verminderde weerstand, bijvoorbeeld door medicijnen of een behandeling
Wie in de leeftijdsgroep valt voor de pneumokokkenprik of de coronaprik, krijgt die uitnodiging vaak in dezelfde periode. Hoe dat geregeld is en waarom de prik juist in het najaar valt, lees je in ons eerdere stuk over waarom de griepprik in het najaar wordt gezet.
Is een prik in december nog op tijd?
Ja, en dat is eigenlijk het belangrijkste nieuws van deze week. EenVandaag schrijft dat je ook in november of december nog op tijd bent. Het griepseizoen begint in Nederland traditioneel niet voor december, en het duurt meestal een paar weken voordat je lichaam na de prik voldoende afweer heeft opgebouwd. Een prik in de eerste helft van december dekt dus nog altijd het grootste deel van een normaal seizoen.
Mijn advies is daarom simpel. Zie de vertraging niet als een teken dat het dit jaar niet hoeft. Wacht de brief af en maak dan meteen een afspraak.
Bijna de helft komt niet opdagen
Dat brengt ons bij het tweede probleem. Volgens het AD en Het Parool laat nog maar 54 procent van de uitgenodigden zich vaccineren. In 2009 was dat zeker 75 procent, precies het niveau dat de WHO nodig vindt om kwetsbare mensen te beschermen. Jaarlijks overlijden in Nederland gemiddeld 4700 mensen aan griep, en de prik zorgt volgens de Nederlandse Immunisatie Stichting voor 40 procent minder ziekenhuisopnames.
De groep die het vaakst wegblijft, is opvallend. Van de chronisch zieken onder de zestig liet zich vorig jaar maar iets meer dan een kwart vaccineren. NIS-voorzitter Ted van Essen wijst in Het Parool op desinformatie als belangrijke oorzaak, met fabels als zou je griep krijgen van de prik of zou er kwik in zitten. Beide kloppen niet.
Een ander misverstand is dat de prik niet werkt omdat je toch verkouden wordt. Dat komt doordat er in de winter veel verkoudheidsvirussen rondgaan, en daar is het griepvaccin nooit voor bedoeld. Wie na de prik snottert, heeft dus geen griep van het vaccin gekregen.
Wat je nu het beste kunt doen
Kreeg je vorig jaar wel een uitnodiging en nu nog niet, dan is de kans groot dat je praktijk bij de latere leveringen hoort. Hou je brievenbus en de berichten van je huisarts in de gaten. Twijfel je of je bij een risicogroep hoort, vraag het dan bij je volgende afspraak of kijk op de site van het RIVM.
En twijfel je om andere redenen, praat dan met je huisarts in plaats van af te gaan op wat er in een appgroep rondgaat. Een paar weken wachten op een vaccin is vervelend, maar het is geen reden om de prik dit jaar over te slaan. Volgens de NIS begint de bewustwordingscampagne pas in november, en dat is ook de maand waarin veel praktijken de prik geven.
