De inflatie liep in september op naar 3,4 procent. Dat is de eerste schatting van het CBS, en op zichzelf is het een kleine stijging ten opzichte van de 3,3 procent in augustus. Interessanter is wat er onder dat ene getal zit. De ene helft van je uitgaven werd flink duurder, de andere helft juist iets goedkoper. Hoe het uitpakt voor jou, hangt er dus sterk van af waar jouw geld naartoe gaat.
Wat het CBS meldt
Volgens de snelle raming van het CBS waren consumentenprijzen in september 2026 gemiddeld 3,4 procent hoger dan een jaar eerder. Ten opzichte van augustus stegen de prijzen met 0,1 procent. Het gaat om een eerste raming op basis van nog onvolledige gegevens. De definitieve cijfers volgen op 13 oktober.
De verschillen per productgroep zijn groot. Bij de snelle raming geeft het CBS ook een paar hoofdgroepen.
| Productgroep | Augustus 2026 | September 2026 |
|---|---|---|
| Totaal (inflatie) | 3,3 procent | 3,4 procent |
| Energie inclusief motorbrandstoffen | 11,6 procent | 13,9 procent |
| Voedingsmiddelen, dranken en tabak | min 0,5 procent | min 1,2 procent |
Energie, waaronder benzine en diesel, was in september dus bijna 14 procent duurder dan een jaar eerder. Boodschappen werden voor de tweede maand op rij juist iets goedkoper.
Waarom tanken duurder wordt en boodschappen niet
De NOS sprak met CBS-hoofdeconoom Peter Hein van Mulligen. Volgens hem komt de stijging vooral door brandstof, maar wordt ook andere energie zoals elektriciteit duurder. In de eerste helft van het jaar was stroom telkens goedkoper dan een jaar eerder, en dat is nu niet meer zo.
Dat de supermarkt voorlopig meevalt, is geen garantie voor de komende maanden. Van Mulligen wijst erop dat hogere energieprijzen op wat langere termijn doorwerken in de winkel, omdat het voor fabrikanten, transporteurs en supermarkten duurder wordt om hun werk te doen. Dat duurt volgens hem doorgaans ongeveer een half jaar, soms iets korter of langer. Uitschieters zoals in 2022, toen de inflatie in september op 14,5 procent stond, verwacht hij niet.
Wat het betekent voor jouw eigen uitgaven
Het inflatiecijfer is een gemiddelde over alles wat Nederlandse huishoudens samen uitgeven. Jouw persoonlijke inflatie kan daar flink van afwijken, en deze maand is daar een schoolvoorbeeld van. Hoe dat gemiddelde precies tot stand komt, lees je in ons stuk over hoe het CBS de inflatie meet. Hier gaat het om wat de cijfers van september concreet voor jou betekenen.
Rijd je veel met een benzine- of dieselauto, of heb je een variabel energiecontract, dan merk je de stijging waarschijnlijk sterker dan 3,4 procent. Voor jou zijn het juist de posten die het hardst omhooggaan. Heb je geen auto, een vast energiecontract dat nog even doorloopt en gaat een groot deel van je budget naar de supermarkt, dan voel je deze maand misschien weinig van de stijging. Het CBS heeft een persoonlijke inflatiecalculator waarmee je zelf invult hoeveel je aan welke posten uitgeeft. Dan zie je hoe jouw eigen mandje zich verhoudt tot het gemiddelde.
Ik vind dat een nuttigere vraag dan of het landelijke cijfer klopt. Het cijfer klopt, alleen beschrijft het niemand precies. Wie wil weten waar de pijn zit, moet naar zijn eigen afschriften kijken.
Waarom het zelden klopt met je gevoel
Ook als je persoonlijke inflatie in de buurt van het gemiddelde ligt, voelt het vaak anders. Dat heeft een paar oorzaken. Prijzen die je vaak ziet, zoals die aan de pomp, blijven beter hangen dan prijzen die je een keer per jaar betaalt. Een liter benzine die duurder wordt, valt meer op dan een verzekering die een paar euro per maand goedkoper is. Daarnaast vergelijkt het inflatiecijfer met precies een jaar eerder. Prijzen die in 2022 en 2023 hard stegen, zijn daarna niet teruggezakt. Een lage inflatie betekent alleen dat ze nu minder hard stijgen, niet dat het leven weer zo goedkoop is als vroeger.
En dan is er nog het verschil tussen een maand en een jaar. Dat boodschappen in september iets goedkoper waren dan een jaar eerder, kan prima samengaan met het gevoel dat je kassabon hoog blijft. Een daling van ruim een procent valt in een gewone boodschappenkar nauwelijks op.
Wat je nu kunt doen
Een paar dingen zijn de moeite waard om na te lopen, nu energie de grootste prijsstijger is.
- Kijk wanneer je energiecontract afloopt en wat voor contract het is. Bij een variabel tarief werken prijsstijgingen sneller door.
- Vergelijk pompprijzen in je omgeving voordat je tankt, want de verschillen tussen stations kunnen flink zijn.
- Houd de boodschappen in de gaten in de komende maanden. Als de verwachting van het CBS uitkomt, kan de huidige meevaller in de supermarkt in de loop van het voorjaar omslaan.
De definitieve septembercijfers verschijnen op 13 oktober. Meestal wijken die weinig af van de snelle raming, maar dan wordt ook bekend welke andere productgroepen bijdroegen aan de stijging.
