Een mail over de “gemeentelijke energiepeiling 2026” lijkt van je eigen gemeente te komen, maar is een manier om je telefoonnummer te krijgen voor een verkoopgesprek over een energiecontract. Dat ontdekte het consumentenprogramma Radar, dat de peiling zelf invulde en daarna inderdaad werd gebeld. Tientallen gemeenten waarschuwden al voor de mail. Hieronder wat er achter zit, waaraan je hem herkent en wat je zegt als je toch wordt gebeld.
Wat Radar ontdekte
Volgens Radar wekt de mail sterk de indruk van de lokale overheid te komen. De enquête vraagt naar je energiezaken, bijvoorbeeld of je je zorgen maakt over de kosten, wat voor woning je hebt en bij welke leverancier je zit. Precies de informatie die een verkoper aan de telefoon goed kan gebruiken. Wie meedoet, maakt kans op een cadeaubon en moet daarvoor naam, e-mailadres en woonadres invullen. Aan het eind wordt gevraagd om een telefoonnummer voor een “gratis energietariefcheck”.
Onderaan de pagina stond in kleine letters dat de naam van het onderzoek fictief is en dat er geen relatie is met officiële instanties. Achter de peiling zat een bemiddelaar in energiecontracten. Die zegt tegenover Radar dat een ander bedrijf de campagne had opgezet en dat het er per 1 juli 2026 mee is gestopt. Het bedrijf dat de mails verstuurde, erkent dat ze de indruk konden wekken van de gemeente te komen, en zegt het gemeentelijke karakter er inmiddels uit te hebben gehaald.
Waarom zo’n omweg
De truc heeft een duidelijke reden. Een bedrijf mag je in Nederland alleen bellen om iets te verkopen als je daar zelf toestemming voor hebt gegeven, legt de ACM uit op ConsuWijzer. Een enquête met een prijsvraag is een handige manier om die toestemming en je nummer tegelijk binnen te halen. Radar ziet dat bedrijven sinds die strengere regels steeds creatiever worden om toch klanten te werven.
Ik vind dat het meest kwalijke aan deze zaak. Het is geen klassieke oplichting waarbij je geld kwijt bent, maar het misbruikt wel het vertrouwen dat mensen in hun gemeente hebben. En dat vertrouwen heb je nodig op het moment dat de gemeente echt iets van je wil weten.
Zo herken je een nep-peiling
- Een prijs. Je gemeente verloot geen cadeaubonnen om je energieverbruik te weten te komen.
- Vragen naar je leverancier en je zorgen. Voor beleid heeft een gemeente niet nodig te weten bij welk energiebedrijf je zit.
- Een vraag om je telefoonnummer. Zeker in combinatie met een “gratis check” is dat een teken dat er een verkoopgesprek volgt.
- Kleine lettertjes onderaan. Lees ze. Daar stond in dit geval dat de peiling niets met een overheid te maken had.
Twijfel je, kijk dan op de site van je eigen gemeente of bel het algemene nummer. Een echte peiling staat daar vermeld.
Wat je zegt als je wordt gebeld
Heb je de peiling al ingevuld en word je gebeld, dan kun je het gesprek gewoon beëindigen. ConsuWijzer raadt aan om te zeggen dat je nooit meer gebeld wilt worden. Dat heet het recht van verzet, en het bedrijf moet je daarna van zijn bellijst halen. Geef aan de telefoon nooit je bankrekeningnummer of andere persoonsgegevens.
Ben je aan de telefoon toch akkoord gegaan, dan zit je niet meteen vast. Een energiecontract dat je telefonisch afsluit is volgens de ACM pas geldig als je daarna schriftelijk akkoord hebt gegeven, op papier, per e-mail of via internet. Heb je dat wel gedaan, dan heb je nog altijd 14 dagen bedenktijd om zonder reden van het contract af te gaan. Hoe dat werkt en welke voorbeeldbrieven je kunt gebruiken, staat op de pagina over een energiecontract annuleren.
Ook als een verkoper aan de deur komt met een verhaal over de gemeente, geldt dezelfde regel als bij de babbeltruc aan de deur. Je hoeft niets te beslissen op het moment zelf, en wie echt van de gemeente is, vindt het geen probleem als je eerst even belt om dat na te gaan.
