Sinds 1 oktober staan de strooiwagens weer klaar. Zodra de eerste nachtvorst komt, rijden ze uit, en dan duikt elk jaar dezelfde vraag op. Waarom is de snelweg ’s ochtends keurig zwart, terwijl je eigen straat spiegelglad is? Het antwoord zit in wie welke weg beheert, en in een strooiplan dat bewust keuzes maakt.
Elke weg heeft een eigen beheerder
Er is in Nederland niet één partij die alle wegen strooit. Rijkswaterstaat legt op de pagina over wegbeheer in Nederland uit dat het zelf de meeste snelwegen (de A-wegen) en een deel van de autowegen (de N-wegen) beheert. De rest is in handen van andere wegbeheerders. Dat zijn de provincies, de waterschappen, de gemeenten en een groep overige beheerders, zoals havenbedrijven, NS en particuliere eigenaren.
Wie een weg beheert, is ook verantwoordelijk voor het strooien. Elke beheerder doet dat met eigen wagens, eigen regels en eigen tijden. Daardoor kan een provinciale weg op een ander moment gestrooid zijn dan de gemeentelijke weg die erop aansluit. Wil je weten wie jouw weg beheert, dan kun je dat opzoeken op de kaart met wegbeheerders van Rijkswaterstaat, waarop alle wegen van Nederland staan.
Om te voorkomen dat een weg halverwege ineens niet meer gestrooid is, maken gemeenten afspraken over wegen langs de gemeentegrens. RTV Noord gaf in januari 2026 voorbeelden uit Groningen, waar de ene gemeente een stukje weg in de buurgemeente meeneemt.
Hoe Rijkswaterstaat beslist om te strooien
Het besluit om de wagens te laten uitrukken ligt bij gladheidscoördinatoren. Zij werken met het gladheidmeldsysteem, dat weerdata en waarschuwingen van het KNMI combineert met metingen uit de weg zelf. Volgens Rijkswaterstaat zitten er op 330 plekken langs de weg in totaal 3.800 sensoren in het wegdek. Die meten dag en nacht de temperatuur van het wegdek, de luchtvochtigheid, de wind en het zoutgehalte.
Het doel is strooien voordat het glad wordt. Rijkswaterstaat schrijft op de pagina over strooien en zout dat het bij een strooibesluit binnen twee uur alle 3.300 kilometer rijksweg van zout voorziet. Vaak gebeurt dat midden in de nacht, omdat het dan rustig is. In de spits zie je ze zelden, want dan is er geen ruimte voor de wagen om te rijden zonder het verkeer te hinderen. Bij regen strooit Rijkswaterstaat liever niet, omdat regen het zout verdunt. Bij sneeuw en ijzel wel.
De dienst heeft daarvoor 577 strooiwagens en 630 sneeuwschuivers. Het zout wordt eerst natgemaakt met een zoutoplossing, zodat het beter blijft liggen en sneller werkt. Het officiële winterseizoen loopt van 1 oktober tot 1 mei, maar als het nodig is, wordt ook daarbuiten gestrooid. Wil je zien waar de wagens rijden, dan kan dat live op de strooikaart van Rijkswaterstaat.
Dat het geen overbodige luxe is, bleek afgelopen winter. In een terugblik van 1 mei 2026 meldde Rijkswaterstaat dat er tussen 1 oktober 2025 en 1 mei 2026 174 miljoen kilo zout is gestrooid, tegen 64 miljoen kilo in het seizoen ervoor. Alleen al op 5 januari 2026 ging er ruim 12 miljoen kilo de weg op. Voor dit seizoen is de voorraad weer aangevuld tot 250 miljoen kilo.
Hoe een gemeentelijke strooiroute werkt
Bij gemeenten werkt het in grote lijnen hetzelfde, met weerbureaus, sensoren in het wegdek en coördinatoren die bij dreigende gladheid beslissen. Het grote verschil zit in de keuze welke wegen meedoen. Gemeenten leggen dat elk jaar vast in een gladheidsbestrijdingsplan, met daarin de routes die gestrooid worden.
Die routes krijgen een prioriteit. Volgens het overzicht van RTV Noord gaan eerst de doorgaande wegen met veel verkeer, busroutes, belangrijke fietsroutes en wegen naar scholen, zorgcentra en brandweerkazernes. Ook kruispunten, bruggen, viaducten en winkelstraten horen daar vaak bij. Prioriteit 1 wordt meteen gestrooid bij kans op gladheid, prioriteit 2 pas bij aanhoudende vorst. In de Groningse voorbeelden geldt als uitgangspunt dat 90 procent van de inwoners binnen 500 meter een gestrooide route kan bereiken.
Een kleinere gemeente als Best laat zien hoe dat er in de praktijk uitziet. Op de pagina met strooiroutes staat dat de gemeente 110 kilometer aan rijwegen en 90 kilometer aan fietspaden strooit. Woonstraten en parkeerterreinen worden er in principe niet gestrooid.
Waarom jouw straat niet gestrooid wordt
Dat is meestal geen vergeten straat, maar een bewuste keuze. Gemeenten noemen een paar redenen. Er zijn simpelweg niet genoeg mensen en wagens om het hele wegennet ijsvrij te houden. Sommige straten zijn te smal voor een grote strooiwagen, of er staan zoveel auto’s geparkeerd dat de kans op schade groot is.
De belangrijkste reden is technisch. Strooizout werkt pas goed als het door het verkeer wordt ingereden. In een rustige woonstraat blijft het liggen of waait het weg zonder veel effect. Daarnaast speelt het milieu mee. Zout komt in bermen, sloten en de bodem terecht en kan bomen en struiken beschadigen. Gemeenten strooien daarom liever gericht dan overal.
Ik vind dat een redelijke afweging, zolang je als bewoner weet waar je aan toe bent. En dat kun je opzoeken, want veel gemeenten zetten hun strooiroutes op een kaart of in een lijst op hun website.
Wat je zelf kunt doen
Gemeenten vragen bewoners om de stoep voor het eigen huis sneeuw- en ijsvrij te houden en buren te helpen die dat zelf niet kunnen. De gemeente Best raadt aan eerst een looppad sneeuwvrij te maken en pas daarna zout te strooien. Sommige gemeenten geven gratis strooizout mee, andere niet. Het verschilt per plek, dus kijk op de site van je eigen gemeente.
Ligt er gladheid op een weg die volgens de route wel gestrooid had moeten zijn, dan kun je dat melden bij de gemeente, meestal via de website of een meldapp. Gaat het om een snelweg, dan is Rijkswaterstaat het adres. En onthoud dat ook een gestrooide weg glad kan zijn, zeker op bruggen en viaducten, waar het wegdek sneller afkoelt. Rijkswaterstaat adviseert dan je snelheid te verlagen, afstand te houden en niet onnodig van rijstrook te wisselen. Ook bij een weeralarm van het KNMI is de boodschap meestal dezelfde, namelijk alleen de weg op als het echt moet.
