De politie heeft dertig websites offline gehaald waar illegale medicijnen en drugs werden verkocht. Drie verdachten zijn opgepakt, meldt de NOS. De politie koppelt hun webshops aan zeker drie sterfgevallen. Wie wel eens medicijnen online bestelt, vraagt zich nu af hoe je zo’n site herkent. Dat blijkt eenvoudiger dan je zou denken, als je weet waar je moet klikken.
Wat er in deze zaak gebeurde
De drie verdachten, mannen van 35, 39 en 66 jaar, zouden een essentiële rol hebben gehad in het opzetten en beheren van steeds nieuwe webshops. Ze worden ook verantwoordelijk gehouden voor Slaappillen.net, dat vorig jaar werd opgedoekt nadat een vrouw uit Voorburg overleed aan daar bestelde nep-oxycodon. In die namaakpillen zaten nitazenen, een synthetische stof met een groot risico op een overdosis.
Na het sluiten van Slaappillen.net ging de handel volgens de politie gewoon door via andere sites. Klanten kregen soms zelfs een rechtstreekse uitnodiging voor de nieuwe webshop. Steeds als een site offline ging, verscheen er een nieuwe variant. Daarom nam de politie nu ook de servers in beslag. Verkocht werden onder meer slaapmiddelen, kalmeringsmiddelen en pijnstillers, middelen die in Nederland alleen op recept en via een apotheek te krijgen zijn.
Dat laatste is het belangrijkste detail voor wie zichzelf wil beschermen. Een webshop die receptmedicijnen verkoopt zonder recept, is per definitie niet legaal. Daar hoef je verder niets voor te controleren.
Legaal of illegaal, de verschillen op een rij
De overheid geeft op Rijksoverheid.nl een paar vaste controles. Naast elkaar gezet ziet het er zo uit.
| Waar je op let | Legale online aanbieder | Illegale webshop |
|---|---|---|
| Europees logo | Staat op de site en leidt bij een klik naar de eigen vermelding op aanbiedersmedicijnen.nl | Ontbreekt, of is een plaatje dat nergens heen leidt of naar een nagemaakte pagina |
| Registratie | Staat op de officiële lijst van aangemelde aanbieders, met de medicijnen die hij mag verkopen | Staat er niet op |
| Receptmedicijnen | Alleen via een (online) apotheek en altijd met een recept van je arts | Zonder recept te bestellen |
| Reclame en korting | Geen reclame voor receptmedicijnen, geen afgeprijsde zelfzorgmedicijnen | Aanbiedingen zoals 2 halen 1 betalen |
| Naam en adres | Blijft dezelfde | Wisselt vaak, oude klanten worden naar een nieuwe site gestuurd |
Waarom het logo pas telt als je erop klikt
Online aanbieders van medicijnen moeten zich aan Europese regels houden en zich aanmelden. Ze staan dan op aanbiedersmedicijnen.nl, de officiële lijst, en moeten het Europese logo op hun site tonen. Een logo is alleen een plaatje, en dat kan iedereen kopiëren. Het echte logo is daarom een link. Klik je erop, dan kom je op de vermelding van die aanbieder in de officiële lijst. Kom je nergens of op een pagina die niet bij die lijst hoort, dan is het logo nep.
Hier zit ook het antwoord op de vraag waarom deze zaak zo lang kon doorgaan, en waarom je toch beschermd bent. Een webshop die steeds onder een nieuwe naam opduikt, staat nooit op de lijst. Elke nieuwe variant valt dus meteen door de controle, hoe professioneel de site er ook uitziet. De klik op het logo kost tien seconden en doet meer dan het lezen van alle klantbeoordelingen bij elkaar.
Twijfel je of een middel op recept is, dan kun je dat opzoeken in de Geneesmiddeleninformatiebank van het CBG. Paracetamol is bijvoorbeeld een zelfzorgmiddel dat je ook bij de drogist haalt. Oxycodon en de meeste slaap- en kalmeringsmiddelen zijn receptmedicijnen.
Waarom mensen toch bij zulke sites bestellen
De klanten zijn volgens de politie vaak kwetsbare mensen die slaap- of kalmeringsmiddelen nodig hebben die ze in het reguliere circuit niet krijgen. Dat maakt het ook zo gevaarlijk. Wie zo’n middel online zoekt, weet niet wat er werkelijk in de pil zit. De Rijksoverheid wijst erop dat nepmedicijnen andere stoffen kunnen bevatten, of meer of minder van de werkzame stof. Bij nitazenen kan een kleine afwijking al dodelijk zijn.
Heb je een recept maar wil je liever online bestellen, dan kan dat bij een online apotheek die op de lijst staat. Heb je geen recept, dan is de huisarts de juiste route, ook als dat lastig voelt. De politie vraagt mensen die iemand kennen die ernstig ziek werd of overleed na online bestelde pillen, zich te melden. En de handel is nog niet voorbij. Volgens de politie houden meerdere criminele groepen zulke sites in de lucht.
