Wie cryptomunten heeft, kreeg de afgelopen maanden misschien een mail dat zijn platform stopt en dat het tegoed moet worden overgezet. Soms is dat echt. Steeds vaker is het oplichting. De Belgische consumentenorganisatie Testaankoop waarschuwde op 22 oktober voor een golf fraude rond de nieuwe Europese cryptowet. Die waarschuwing gaat over België, maar de truc werkt in Nederland precies hetzelfde.
Wat MiCA echt veranderde
MiCA is de Europese verordening die regelt wie in de EU cryptodiensten mag aanbieden. Ze ging eind 2024 in, met een overgangsperiode van achttien maanden die op 1 juli 2026 afliep. Sindsdien heeft een aanbieder een vergunning nodig om klanten in de EU te bedienen.
Het effect is groot. Volgens Testaankoop daalde het aantal aanbieders van ongeveer 3000 naar 349 die nu een vergunning hebben, een daling van 90 procent. Zo’n 2700 partijen sloten hun deuren in de EU. Daar zitten grote namen tussen. Testaankoop noemt onder meer Binance, MEXC en Bitget als platforms die niet langer zijn toegelaten, en Coinbase, Kraken, Bitvavo en Bitpanda als partijen die wel een vergunning hebben.
Hier zit de kern van het probleem. Duizenden mensen kregen dit jaar een echt bericht dat hun platform stopte of dat hun account naar een andere entiteit verhuisde. Echte migratieberichten zijn er dus volop, en dat maakt nagemaakte berichten geloofwaardig. Oplichters hoeven geen verhaal te verzinnen. Het verhaal staat al in je mailbox.
De twee varianten van de truc
Testaankoop onderscheidt twee manieren waarop oplichters MiCA misbruiken.
| Nep-aanbieder | Nep-toezichthouder | |
|---|---|---|
| Wie zegt de afzender te zijn | Je cryptoplatform | Een medewerker van de FSMA, AFM of een andere toezichthouder |
| Wat het verhaal is | Je platform stopt of verhuist door MiCA, zet je tegoed over | We halen je verloren geld terug of helpen je bij de verplichte migratie |
| Wat ze van je willen | Dat je inlogt op een nagemaakt platform of crypto naar een andere wallet stuurt | Een administratieve vergoeding of belasting vooraf |
| Hoe ze je bereiken | Mail met de tekst van een echt migratiebericht | Mail, telefoon en sociale media |
Bij de eerste variant kopiëren oplichters de tekst van echte berichten en sturen ze je naar professioneel ogende nepplatforms. De Britse toezichthouder FCA ziet volgens Testaankoop daarnaast dat oplichters steeds vaker schermdeling gebruiken, waarbij ze op afstand een cryptorekening op naam van het slachtoffer openen. In Nederland waarschuwde de Fraudehelpdesk in mei al voor een valse mail uit naam van Kraken, meldt Cryptobenelux. Daarin werden MiCA, de Wet op het financieel toezicht en de Basisregistratie Personen samen in een geloofwaardig verhaal verwerkt om je adresgegevens via een link te laten controleren.
De tweede variant richt zich vaak op mensen die al eens zijn opgelicht. Iemand die geld kwijt is, wil graag geloven dat een toezichthouder het terughaalt. Dat het telefoontje van een officiële instantie lijkt te komen, bewijst niets, zoals we eerder schreven over nepbellers die het echte nummer van de Rijksrecherche gebruiken.
Zo controleer je een bericht
Een toezichthouder vraagt nooit om een overboeking en stuurt je geen privéberichten. Dat is de eenvoudigste regel, en hij geldt in elk land. De AFM, de FSMA en hun collega’s houden toezicht op bedrijven, niet op jouw wallet. Ze bellen je niet om geld terug te halen.
Krijg je een bericht van je platform, klik dan niet op de link in de mail maar ga zelf naar de app of de site die je altijd gebruikt. Staat daar niets over een migratie, dan is het bericht nep. Wil je weten of een aanbieder een vergunning heeft, zoek hem dan op in het openbare register van de Europese toezichthouder ESMA, waar alle toegelaten cryptoaanbieders in staan. Testaankoop raadt aan dat te doen voordat je iets overmaakt naar een partij die jou benaderde. Let daarnaast op het mailadres van de afzender. Een echte aanbieder mailt vanaf zijn eigen domein.
Ben je al benaderd of heb je betaald?
Testaankoop zet de stappen op een rij. Stop meteen alle transacties en geef geen gegevens meer. Verbreek het contact en stap uit eventuele tradinggroepen. Waarschuw direct je bank, zeker als je geld hebt overgemaakt. Bewaar alle mails, berichten, afschriften en schermafbeeldingen. In België meld je het bij de FSMA. In Nederland doe je aangifte bij de politie, meld je het bij de Fraudehelpdesk en kun je verdachte partijen melden bij de AFM.
Het lastige aan deze golf is dat hij nog wel even doorgaat. De verhuizing van klanten naar vergunde platforms is in veel gevallen nog bezig, en elk echt bericht is een sjabloon voor een nepbericht. Behandel elke mail over je cryptotegoed daarom als verdacht tot je het in de app zelf hebt gezien.
