Je telefoon gaat, en op het scherm staat het nummer van de Rijksrecherche. Je zoekt het op en het klopt, het is echt hun algemene nummer. Toch kan het een oplichter zijn. De Fraudehelpdesk waarschuwde op 9 oktober 2026 dat criminelen het nummer van de Rijksrecherche misbruiken, meldde Welingelichte Kringen. De kern van het verhaal past in een zin. Het nummer op je scherm bewijst niets.
Hoe spoofing werkt
Bij spoofing laat een beller een ander nummer op jouw scherm verschijnen dan het nummer waarvandaan hij echt belt. Dat is technisch niet moeilijk. Het telefoonnetwerk stuurt het nummer van de beller mee als een soort label, en bij internettelefonie kan de beller dat label vaak zelf invullen. Je toestel controleert niet of het klopt, en laat gewoon zien wat er binnenkomt.
Oplichters kiezen daarom graag een nummer dat je kunt nazoeken. Wie twijfelt en het nummer googelt, ziet dat het echt bij de Rijksrecherche hoort, en dat haalt de laatste twijfel weg. Hetzelfde trucje zagen we eerder toen mensen werden gebeld door hun eigen nummer.
Wat de nepbellers zeggen
Het gesprek verloopt meestal in een vaste volgorde. Eerst bouwt de beller vertrouwen op, met een naam, een functie en soms een dossiernummer. Daarna komt de schrik. Je burgerservicenummer zou zijn misbruikt, of er zouden verdachte transacties op je rekening staan. Vervolgens moet je meteen iets doen, anders zou het erger worden.
Wat er dan van je gevraagd wordt, verschilt. Geld overmaken naar een zogenaamd veilige rekening, je pincode of wachtwoorden doorgeven, of een app installeren waarmee de beller kan meekijken. Het doel is steeds hetzelfde, toegang tot je geld.
Ik vind het opvallend dat oplichters juist de Rijksrecherche kiezen. Dat is de dienst die onderzoek doet naar strafbare feiten binnen de overheid zelf, iets waar de meeste mensen nooit mee te maken krijgen. Juist omdat je niet weet hoe zo’n dienst werkt, is het lastig om in te schatten wat normaal is. Een geruststellende regel dus. Geen enkele opsporingsdienst regelt jouw bankzaken via de telefoon.
Veel mensen voelen zich na zo’n gesprek dom, maar dat is onterecht. Wie gebeld wordt door een officieel nummer, met een rustige stem die je naam en soms je adres kent, heeft weinig houvast. De oplichters weten dat ook. Ze gebruiken gegevens uit eerdere datalekken om geloofwaardig over te komen, en ze oefenen hun verhaal tot het vlekkeloos klinkt. Het helpt om vooraf te weten wat een echte dienst wel en niet doet, zodat je tijdens het gesprek een vast punt hebt.
Wat de Rijksrecherche nooit doet
Op de eigen site waarschuwt de Rijksrecherche dat oplichters zich via telefoon, e-mail, sms, WhatsApp of nepsites kunnen voordoen als een van hun medewerkers. De dienst vraagt je nooit om deze dingen.
- Persoonlijke gegevens delen
- Wachtwoorden of codes doorgeven
- Geld overmaken
- Onder druk snel een beslissing nemen
Vraagt een beller een van deze dingen, dan weet je genoeg. Hang op.
Zo bel je veilig terug
Hier zit een belangrijk detail. Spoofing werkt alleen bij binnenkomende gesprekken. Als jij zelf een nummer intoetst, kom je echt uit bij de organisatie die bij dat nummer hoort. Terugbellen is dus veilig, zolang je het gesprek eerst helemaal beëindigt en het nummer zelf opzoekt of intoetst.
Het algemene nummer van de Rijksrecherche is 088 699 2800, op werkdagen bereikbaar van 08.30 tot 16.00 uur. Wacht na het ophangen even, of bel met een ander toestel. Zo weet je zeker dat de oplichter de lijn niet openhoudt.
Heb je al iets doorgegeven of geld overgemaakt, dan gelden de bekende stappen.
- Bel direct je bank via het nummer op je pas en laat je rekening blokkeren
- Doe aangifte bij de politie
- Neem contact op met de Fraudehelpdesk via 088 786 73 72 voor advies
Of je je geld terugkrijgt, hangt af van de situatie. Heb je zelf geld overgemaakt, dan vergoedt de bank dat meestal niet. Gaat het om transacties die je niet zelf hebt gedaan, dan moet de bank die in de regel wel vergoeden, tenzij er sprake is van grove nalatigheid. Wat er met je melding gebeurt, lees je in ons stuk over een melding bij de Fraudehelpdesk.
De beste bescherming is misschien wel de simpelste. Zie het nummer op je scherm als een voorstel, niet als een bewijs. Wie dat onthoudt, is een stuk minder kwetsbaar voor dit soort telefoontjes.
