Je telefoon gaat, je kent het nummer niet en je neemt op met “hallo”. Aan de andere kant blijft het stil, of er start een bandje. Vervelend, denk je, en je hangt op. Toch kan de beller op dat moment al hebben wat hij wilde. Bij deze werkwijze is het gesprek zelf niet het doel. Het gaat om de vraag of jouw nummer in gebruik is, en die vraag beantwoord je door op te nemen.
De truc: bellen om te testen of je nummer leeft
Panorama beschreef de werkwijze op 8 november 2026, op basis van een artikel van de Duitse techsite CHIP. De bron is dus Duits, maar de techniek erachter stopt niet bij een landsgrens. Oplichters gebruiken zogeheten robocalls, geautomatiseerde oproepen waarmee ze in korte tijd enorme aantallen nummers afwerken. Volgens Mimikama, een platform dat waarschuwt voor internetfraude en door Panorama wordt aangehaald, kunnen zulke systemen miljoenen nummers per dag bellen.
Veel van die nummers zijn gegokt of komen uit oude lijsten. Een flink deel is niet meer in gebruik. Voor een oplichter is een lijst pas iets waard als hij weet achter welke nummers een mens zit die opneemt. Precies dat stelt het systeem vast zodra jij opneemt en iets zegt. Je nummer krijgt het stempel actief. Volgens Panorama kunnen criminelen zulke nummers daarna opnieuw bellen of doorverkopen aan andere oplichters.
Dat verklaart iets wat veel mensen herkennen. Na één keer opnemen bij een vaag nummer lijkt het aantal vreemde telefoontjes toe te nemen. Je bent dan niet opgelicht, maar je staat wel op een betere lijst.
Kan iemand iets met mijn “hallo”?
Rond dit soort telefoontjes gaat een hardnekkig verhaal dat één woord genoeg is om je stem na te maken en zo je identiteit over te nemen. Panorama is daar nuchter over. Met alleen een korte begroeting kan een oplichter je identiteit niet overnemen. Wel is misbruik van stemopnames een reëel risico, omdat criminelen stemmen tegenwoordig met AI kunnen nabootsen, bijvoorbeeld om te klinken als een familielid dat dringend geld nodig heeft.
Hoe langer je praat, hoe meer materiaal je weggeeft. Het verschil tussen opnemen en meteen ophangen aan de ene kant en een halve minuut “hallo, wie is dit, met wie spreek ik” aan de andere kant is dus niet onbelangrijk. Hoe oplichters met stemmen werken, zag je eerder bij de ballerinatruc op WhatsApp.
Dit doe je als een onbekend nummer belt
Je hoeft niet elk onbekend nummer te negeren. De huisarts, de school of een pakketbezorger belt ook met een nummer dat je niet kent. Het gaat erom hoe je opneemt en wat je daarna doet.
- Verwacht je geen telefoontje, laat hem dan naar de voicemail gaan. Wie je echt nodig heeft, spreekt iets in of stuurt een bericht.
- Neem je wel op, wacht dan even en laat de ander beginnen. Bij een robocall blijft het stil of start er een opname.
- Hoor je een verdacht bandje, hang dan direct op. Dat is ook het advies van de Fraudehelpdesk, zo schrijft Panorama.
- Toets nooit een cijfer in omdat een stem dat vraagt, en geef geen persoonlijke gegevens of bankgegevens.
- Zegt de beller dat hij van je bank is, hang op en bel zelf het officiële nummer van je bank.
Dat laatste is belangrijk omdat het nummer op je scherm niets bewijst. Met spoofing laten oplichters een ander nummer zien dan waar ze werkelijk vandaan bellen, ook dat van een bank of een overheidsdienst. Hoe dat werkt en waar je het aan herkent, staat in ons stuk over een onbekend nummer dat belt en ophangt. Het kan zelfs zo ver gaan dat je eigen nummer in beeld staat.
Terugbellen is de tweede valkuil
Heb je de oproep gemist, dan is de neiging groot om terug te bellen. Doe dat niet bij een onbekend buitenlands nummer. De Fraudehelpdesk legt uit hoe dat werkt. De telefoon gaat maar één keer over, zodat je een gemiste oproep ziet. Bel je terug, dan lijkt het alsof er niemand opneemt, terwijl je al verbonden bent. Je hoort een opgenomen beltoon en ondertussen lopen de kosten op, want het gaat om zeer dure nummers.
Het is dus een andere truc met hetzelfde begin. In het ene geval willen ze weten of je opneemt, in het andere willen ze dat je zelf belt. In beide gevallen win je door niets te doen.
Je nam al op: is dat erg?
Nee. Wie “hallo” heeft gezegd en heeft opgehangen, is geen slachtoffer. Het enige gevolg is dat je de komende tijd mogelijk vaker wordt gebeld. Wees dan extra scherp op telefoontjes die daarna komen, zeker als iemand zich voordoet als bank, politie of een bekende webwinkel. Nummers die blijven terugkomen kun je in je telefoon blokkeren.
Heb je wel gegevens gegeven of een cijfer ingetoetst en vertrouw je het niet, neem dan contact op met je bank en meld het telefoontje bij de Fraudehelpdesk. Dat kan dag en nacht via het meldformulier op de website. Wat er daarna met je melding gebeurt, lees je in dit overzicht.
