Je telefoon gaat, en op het scherm staat je eigen nummer. Het voelt als een storing, en precies daardoor nemen mensen op. De Fraudehelpdesk krijgt meldingen van mensen die op die manier gebeld worden, en waarschuwt er nu voor in een alert over valse telefoontjes met je eigen nummer. Tegelijk gaan er nep-sms’jes rond uit naam van GBLT, de organisatie die in een deel van het land gemeente- en waterschapsbelastingen int. Twee trucs, maar met dezelfde les.
Hoe de truc met je eigen nummer werkt
Bellen met een nummer dat niet van jou is, heet spoofing. De oplichter gebruikt software die bepaalt welk nummer er bij de ontvanger op het scherm verschijnt. Dat kan het nummer van een bank zijn, van de politie, of zoals nu dat van jezelf. In werkelijkheid belt hij vanaf een heel ander nummer. Je toestel en je provider zijn dus niet gehackt, er wordt alleen een vals afzendernummer meegestuurd.
Wie opneemt, hoort volgens de Fraudehelpdesk niets of een bandje namens Amazon. Daarop wordt gezegd dat er op jouw naam een iPhone is besteld, en dat je via een keuzemenu moet reageren als je dat niet zelf hebt gedaan. Druk je een toets in, dan krijg je een zogenaamde medewerker aan de lijn. Die vraagt je een programma te installeren waarmee hij kan meekijken op je telefoon of computer. Vanaf dat moment kan hij geld overmaken of schadelijke software plaatsen.
Het slimme zit in de volgorde. Een onverwachte dure bestelling maakt je ongerust, en een medewerker die het voor je wil oplossen voelt als hulp. Het eigen nummer op het scherm is daarbij vooral een haakje om je te laten opnemen. Ik vind het eerlijk gezegd een van de vervelendere varianten, omdat je er niet op kunt filteren. Je kunt moeilijk je eigen nummer blokkeren.
De nep-sms namens GBLT
De tweede waarschuwing gaat over sms’jes die lijken te komen van GBLT. Volgens het bericht staat er een rekening voor de waterschapsbelasting open, en gaat de vordering naar een incassobureau als je niet betaalt. De link in de sms leidt naar een valse website waar je persoonsgegevens moet invullen, waarna “een assistent” je zou helpen met betalen. Mensen die daarop ingingen zijn hun geld kwijtgeraakt, meldt de Fraudehelpdesk in de waarschuwing over de valse sms.
Ook hier draait het om tijdsdruk. Een incassobureau klinkt dreigend, en een belastingaanslag is iets waarvan veel mensen niet precies weten wanneer hij komt. Wil je weten of er echt iets openstaat, kijk dan zelf in je account bij de belastingorganisatie van je regio, via het adres dat je zelf intypt en niet via een link uit een bericht.
Wat je doet als je zo’n oproep of sms krijgt
- Neem niet op als je eigen nummer belt. Er is geen gewone reden waarom dat zou gebeuren.
- Heb je toch opgenomen, hang dan op zodra je een bandje of een keuzemenu hoort. Druk geen toetsen in.
- Installeer nooit een programma op verzoek van iemand die jou belt. Echte medewerkers van een webwinkel of bank vragen dat niet.
- Klik niet op de link in een sms over een openstaande aanslag en maak niets over.
- Blijf alert. De Fraudehelpdesk wijst erop dat je nummer kennelijk bekend is bij oplichters, dus de kans is groot dat er nog meer berichten volgen.
Heb je al software geïnstalleerd of gegevens ingevuld, bel dan direct je bank om je rekening te laten blokkeren en verwijder de software van je toestel. Daarna kun je contact opnemen met de Fraudehelpdesk voor persoonlijk advies. Wat er met zo’n melding gebeurt, lees je in ons stuk over een melding bij de Fraudehelpdesk.
Waarom spoofing zo lastig te stoppen is
Het telefoonnetwerk is ooit gebouwd op vertrouwen. Het nummer dat een beller meestuurt werd lange tijd gewoon doorgegeven, en dat maakt het makkelijk om een ander nummer te laten zien. Er komen steeds meer filters, maar een oplichter die vanuit het buitenland belt, glipt er nog regelmatig doorheen. Daarom blijft het advies voorlopig ouderwets, vertrouw niet op het nummer op je scherm.
Krijg je vaker oproepen van onbekende nummers die meteen ophangen, dan is dat vaak dezelfde techniek in een andere vorm. Hoe je die herkent, staat in ons eerdere stuk over een onbekend nummer dat belt en ophangt. Het komt steeds neer op hetzelfde. Wie belt, bepaalt wat je ziet, en jij bepaalt of je meegaat in het gesprek.
