De midterms zijn morgen, dinsdag 3 november 2026. Amerikanen kiezen dan het Huis van Afgevaardigden en een deel van de Senaat, midden in de ambtstermijn van president Trump, schrijft de NOS. Voor wie het in Nederland volgt: de eerste stembureaus sluiten om middernacht onze tijd, maar een definitieve uitslag kan dagen op zich laten wachten. Hieronder staat wat er gekozen wordt, wanneer je iets kunt verwachten en waarom de dagen na de stemming minstens zo belangrijk zijn.
Wat er morgen precies gekozen wordt
De naam zegt het al. Midterms vallen halverwege de vier jaar van een president. Hij staat zelf niet op het stembiljet, en toch gaat het deels over hem: de uitslag bepaalt hoeveel steun Trump nog heeft in het Congres voor zijn laatste twee jaar. Het Jeugdjournaal vat het kort samen: het is geen verkiezing van een nieuwe president, wel wereldnieuws.
- Huis van Afgevaardigden: alle 435 zetels zijn te verdelen. Wie er 218 haalt, heeft de meerderheid.
- Senaat: 35 van de 100 zetels, 33 reguliere plus 2 tussentijdse. Voor een meerderheid tel je 51 zetels.
- Gouverneurs: 39 verkiezingen, in 36 staten en 3 territoria.
- Daaromheen: ook lokale verkiezingen en referenda, die per staat verschillen.
De uitgangspositie is krap. Volgens een overzicht van Khaleej Times van 19 oktober hadden de Republikeinen toen 218 zetels in het Huis en de Democraten 214, met twee vacatures en een onafhankelijk lid dat met de Republikeinen meestemt. In de Senaat is het 53 tegen 47. In beide kamers hebben de Democraten dus netto vier zetels extra nodig. Voor het Huis lijkt dat volgens de zender NPR de meest waarschijnlijke uitkomst, de Senaat noemt NPR onzeker. Dat is een stand in peilingen van september, geen voorspelling die vaststaat.
Hoe laat je in Nederland iets kunt zien
Amerika stemt verspreid over meerdere tijdzones. Dat maakt de verkiezingsnacht lang, zeker als je hem vanuit Nederland volgt. Omdat de klokken inmiddels aan beide kanten zijn verzet, is het verschil met de Amerikaanse oostkust zes uur.
De sluitingstijden die Political.org op een rij zette komen dan op het volgende neer, omgerekend naar onze klok.
| Wat | Amerikaanse oostkust | Nederlandse tijd |
|---|---|---|
| Eerste stembureaus dicht (delen van Indiana en Kentucky) | dinsdag 18.00 uur | woensdag 00.00 uur |
| Westelijke staten dicht | dinsdag 22.00 tot 23.00 uur | woensdag 04.00 tot 05.00 uur |
| Laatste stembureau dicht (Aleoeten, Alaska) | woensdag 01.00 uur | woensdag 07.00 uur |
Ga dus woensdagochtend niet automatisch uit van een eindstand als je wakker wordt. Sommige races zijn binnen minuten duidelijk, krappe races kunnen dagen duren. In staten die poststemmen dagenlang tellen, kan het een week of langer kosten. Oregon telt bijvoorbeeld stemmen mee die op de verkiezingsdag zijn gepost en binnen zeven dagen binnenkomen. In 2022 was pas acht dagen na de stemming duidelijk wie het Huis had gewonnen.
Waarom vooral de dagen erna spannend zijn
Een uitslag op de nacht zelf is voorlopig. Staten moeten daarna nog tellen en certificeren. Pas op 3 januari 2027 wordt het nieuwe Congres beëdigd. Juist die tussenperiode krijgt nu veel aandacht.
In een peiling van ABC News, The Washington Post en Ipsos die de NOS aanhaalt, vertrouwen ongeveer zeven op de tien Amerikanen er niet op dat Trump de uitslag accepteert als de Republikeinen verliezen. De meeste Amerikanen hebben wel vertrouwen in het tellen zelf. De zorg gaat dus minder over de stembus dan over wat erna komt.
De NOS beschrijft verder dat rechters al meerdere keren hebben ingegrepen. Een poging om 20.000 stemmen in Californië ongeldig te laten verklaren werd afgewezen, net als een poging om in Alaska een uitslag vooraf te blokkeren. Ook mag het ministerie van Justitie verkiezingsmedewerkers niet langer onder druk zetten, nadat het brieven naar alle 50 staten had gestuurd. Trump zelf zegt de uitslag te accepteren als de verkiezingen eerlijk zijn, en sluit niet uit dat hij een nationale noodtoestand afkondigt.
Ook de beëdiging zelf kan volgens de NOS een strijdpunt worden. Winnen de Democraten het Huis, dan zou Huisvoorzitter Mike Johnson in januari de griffier kunnen vervangen en de beëdiging van Democratische leden kunnen tegenhouden. Zo’n conflict kan bij het Hooggerechtshof terechtkomen.
Hoe je de uitslag straks leest
Het Congres maakt de wetten en beslist over de federale begroting, en daarom kijkt ook de rest van de wereld mee. Houden de Republikeinen beide kamers, dan houdt Trump zijn meerderheid. Verliezen ze er een, dan moet hij voor nieuwe wetten zaken doen met de Democraten. De Senaat en het Huis kunnen in verschillende handen komen, dus volg beide cijfers apart. Let dus op 218 voor het Huis en op 51 voor de Senaat, en reken niet op een definitief antwoord voordat de krappe races zijn geteld.
De thema’s waar kiezers zich zorgen over maken zijn volgens NPR de oorlog met Iran, immigratie, importheffingen, de benzineprijs en de kosten van levensonderhoud. Of de uitslag daar iets aan verandert, is een vraag voor na 3 januari.
