Hoe de Consumentenbond producten test, en wie dat eigenlijk betaalt

In de aanloop naar Black Friday en december duikt het steeds op. Beste uit de Test op de doos van een wasmachine, Beste Koop bij een stofzuiger in de webwinkel. Wie een groot apparaat koopt, kijkt vaak eerst wat de Consumentenbond ervan vindt. Maar hoe komt zo’n oordeel eigenlijk tot stand, wie koopt die apparaten, en waarom mag een fabrikant met dat logo adverteren als de bond onafhankelijk zegt te zijn?

Het antwoord staat verspreid over de eigen uitleg van de Consumentenbond. Hieronder op een rij, van de keuze wat er getest wordt tot het geld dat ermee binnenkomt.

Welke producten er getest worden

Volgens de uitleg over het onderzoek test de Consumentenbond meer dan tweeduizend producten en diensten per jaar. Producten die voor veel mensen interessant zijn, duur zijn en die je moeilijk zelf uitprobeert, zoals wasmachines, televisies en autostoeltjes, worden meerdere keren per jaar onderzocht. Kleinere productgroepen, zoals broodroosters of shampoo, komen minder vaak of wisselend aan bod.

Niet alles wat te koop is, zit in een test. Marktverkenners kijken naar verkoopcijfers, informatie van fabrikanten en de interesse van leden. Merken met een klein marktaandeel, producten die slecht verkrijgbaar zijn en producten die tijdens de testperiode veranderen, vallen vaak af. Zit jouw favoriete model er niet bij, dan zegt dat dus niets over de kwaliteit. Het is gewoon niet getest.

Wie de producten koopt

Hier zit een belangrijk deel van de onafhankelijkheid. De Consumentenbond koopt zoveel mogelijk producten zelf in de winkel of webwinkel, net als een gewone klant. Zo kan een fabrikant geen speciaal uitgezocht of aangepast exemplaar opsturen.

Er zijn uitzonderingen. Komt een product net op de markt en ligt het nog niet in de winkel, dan koopt de bond het soms rechtstreeks bij de importeur en kiest hij zelf een exemplaar uit het magazijn. En bij heel dure producten, zoals cv-ketels, worden de apparaten geleend van de fabrikant, zodat er meer modellen getest kunnen worden. De bond noemt dat zelf uitzonderingen.

Wie er test, en hoe

De meeste producten test de Consumentenbond niet zelf. Gespecialiseerde laboratoria doen de metingen volgens een testprogramma dat de bond heeft opgesteld. Daarin staat precies hoe alles moet gebeuren, onder gelijke omstandigheden. Bij wasmachines moeten alle machines dezelfde vlekken uit dezelfde lading wassen met hetzelfde wasmiddel. De bond vertaalt de meetresultaten daarna naar een score en een advies.

Veel tests worden samen met buitenlandse consumentenorganisaties gedaan, verenigd in International Consumer Research & Testing. Dat verklaart waarom je soms dezelfde test in een Duits of Belgisch blad terugziet, met een net iets andere conclusie. Volgens de bond kan dat komen doordat consumenten in andere landen andere dingen belangrijk vinden, of doordat de wetgeving verschilt.

Een paar dingen die je misschien niet verwacht.

• Reviews van klanten tellen niet mee in het oordeel. De bond weet niet onder welke omstandigheden een product is gebruikt.
• Internationale normen zijn een leidraad, maar geen eindpunt. Normen geven vaak een minimum aan, terwijl de bond ook het verschil tussen goed en best wil zien.
• Levensduur wordt getest waar het kan, zoals bij stofzuigermotoren en matrassen, maar bij koelkasten bijvoorbeeld niet, omdat zo’n test te lang zou duren.
• Arbeidsomstandigheden bij de productie worden niet meegewogen. Milieubelasting soms wel, afhankelijk van het product.

Fabrikanten krijgen alleen de meetresultaten van hun eigen product te zien, en worden zo nodig om een reactie gevraagd voor publicatie. Ze hebben geen invloed op de uitslag.

Wat Beste uit de Test en Beste Koop betekenen

Beste uit de Test krijgt het product met het hoogste testoordeel. Beste Koop is voor de beste verhouding tussen prijs en kwaliteit, en daarvoor moet een product ook bij de betere van de test horen. Producten die lager dan een 3 scoren, worden Afrader. Gevaarlijke Afraders publiceert de bond voor iedereen, ook voor wie geen lid is.

Een detail dat veel kopers missen. Een ouder model kan jaren Beste uit de Test blijven, zolang geen nieuwer model beter scoort. Nieuwer is dus niet automatisch beter. De bond zegt er ook nadrukkelijk bij dat Beste uit de Test niet betekent dat het voor iedereen het beste product is. Het zegt alleen iets over de kwaliteit ten opzichte van de andere geteste producten.

Wie dat allemaal betaalt

De Consumentenbond is een vereniging zonder winstoogmerk en zonder overheidssubsidie. Volgens de pagina over de inkomsten komt het grootste deel van het geld van consumenten, via lidmaatschappen, boeken en abonnementen. Onderzoek gebeurt bijna altijd op eigen initiatief en op eigen kosten. Soms werkt de bond samen met de overheid of een toezichthouder, maar hij test nooit in opdracht van een fabrikant.

Er komt ook geld van bedrijven, en dat is waar de vragen meestal over gaan.

De belangrijkste waarborg is de volgorde. Een licentie kan pas worden gekocht nadat een product het predicaat al heeft gehaald, niet ervoor. Een fabrikant kan dus een uitslag uitbaten, maar niet kopen. Volgens de pagina over onafhankelijkheid krijgt de bond bij overstapdiensten van elk bedrijf binnen een service dezelfde vergoeding, zodat geen aanbieder een voordeel heeft, en controleert de Raad van Toezicht die afspraken.

Helemaal los van commerciële belangen is de bond daarmee niet. Wie via de site doorklikt naar een webwinkel, levert de bond geld op, en een predicaat is voor een fabrikant reclamewaarde. Dat vind ik geen reden om de tests te wantrouwen, wel om te weten wat je ziet. Het oordeel komt uit het lab. Het logo op de doos is betaalde reclame voor dat oordeel.

Wat je hier rond Black Friday mee doet

Een predicaat zegt iets over de kwaliteit, niet over de prijs in een aanbieding. Kijk bij een aanbieding dus of het precies hetzelfde model met dezelfde typecode is als in de test, want alleen voor dat model geldt het oordeel. En controleer of de korting echt een korting is. Hoe de toezichthouder daarop let, lees je in ons stuk over nepkortingen op Black Friday.