Je bankpas zit gewoon in je portemonnee, en toch wordt er in een winkel met betaald. Dat is de truc waar de politie in Nieuwegein dinsdag voor waarschuwde. Oplichters koppelen jouw pas aan hun eigen telefoon en betalen daarna met Apple Pay of Google Pay. Volgens PEN.nl nemen ze in sommige gevallen zelfs geld op bij geldautomaten die contactloos opnemen ondersteunen.
Op deze site schreven we de afgelopen weken al over verwante trucs. Naast elkaar gelegd laten ze zien dat het steeds om hetzelfde doel gaat, een kopie van jouw pas op een toestel van de dader. Alleen de weg ernaartoe verandert. En op die weg zit telkens één moment waarop jij het kunt tegenhouden.
Hoe de truc uit Nieuwegein werkt
Het begint met een telefoontje. Een computerstem, volgens De Molenkruier gemaakt met kunstmatige intelligentie, zegt namens je bank te bellen. Er zou een betaling goedgekeurd moeten worden of de beveiliging van je rekening moet worden aangepast. Je hoort een keuzemenu, toetst een cijfer in en krijgt dan een “medewerker” aan de lijn. Die zet je onder druk om meteen iets te doen.
Wat hij wil, is toestemming. Om een bankpas aan Apple Pay of Google Pay toe te voegen, moet de bank bevestigen dat de eigenaar dat goed vindt. Dat gaat met een code per sms of met een goedkeuring in je bankapp. De oplichter probeert die code of die goedkeuring van jou los te krijgen, vaak onder het mom van een controle of het blokkeren van een betaling. Geef je hem, dan staat jouw pas op zijn telefoon, en daar kan hij mee betalen alsof het zijn eigen pas is.
Apple Pay en Google Pay worden hierbij niet gekraakt. Dat schreef Welingelichte Kringen in juli al, toen de Fraudehelpdesk sinds februari meldingen kreeg van een vergelijkbare vorm van creditcardfraude via Apple Pay. De gemiddelde schade lag daar volgens de Fraudehelpdesk op ruim 1000 euro. Het systeem doet wat het moet doen. Het zwakke punt is de bevestiging, en die komt van jou.
Vier routes naar hetzelfde doel
Wie de trucs van dit jaar op een rij zet, ziet hoe de oplichters steeds een andere ingang kiezen.
| Wanneer gemeld | Ingang | Wat jij moet doen voor de oplichter |
|---|---|---|
| sinds februari 2026 (Fraudehelpdesk) | phishing naar je kaartgegevens | een bevestigingscode doorgeven |
| 6 oktober 2026 | sms over een pas in Google Wallet | terugbellen en een code geven |
| 20 oktober 2026 (politie Rotterdam) | telefoontje met een app en de pas tegen je telefoon | een app installeren en je pincode noemen |
| 27 oktober 2026 (politie Nieuwegein) | computerstem met keuzemenu | een code of goedkeuring geven |
In elke variant is het eindpunt hetzelfde, en in elke variant heeft de oplichter iets nodig wat alleen jij hebt. Een code, een goedkeuring, je pincode. Zonder jouw medewerking komt hij niet verder. Dat maakt de regel simpeler dan de trucs doen vermoeden. Een code die je bank je stuurt, is voor jou, nooit voor iemand aan de telefoon.
Ik vind de versie uit Nieuwegein misschien wel de gemeenste, juist omdat er niets geïnstalleerd hoeft te worden en de pas nooit uit handen gaat. Er is geen koerier, geen app, geen vreemde link. Alleen een gesprek en een code.
Zo herken je het gesprek
De politie en de banken zijn er eensgezind over. Je bank belt je niet met een computerstem om een betaling te laten goedkeuren, en een echte medewerker vraagt nooit om een code, pincode of goedkeuring in je app. Hoor je een keuzemenu namens je bank, Apple Pay, Google Pay of een andere betaaldienst, hang dan op en kies geen enkele optie. Twijfel je, bel dan zelf je bank via het nummer op de achterkant van je pas of in de app.
Let ook op het moment waarop een code of goedkeuringsverzoek binnenkomt. Krijg je er een terwijl je zelf niets aan het koppelen of betalen bent, en heb je net iemand aan de lijn die zegt van de bank te zijn, dan weet je genoeg.
Al een code gegeven?
Bel meteen je bank en vraag welke apparaten aan je pas of rekening zijn gekoppeld. Laat een onbekend toestel verwijderen en blokkeer zo nodig je pas of rekening. Kijk daarna je recente afschrijvingen na, doe aangifte en bewaar het telefoonnummer en eventuele berichten. Die kunnen het onderzoek helpen, zegt de politie. Een melding bij de Fraudehelpdesk helpt bovendien om nieuwe varianten sneller in beeld te krijgen.
