Een hele provincie in één kleur, terwijl het alleen in de kop slecht weer is: dat beeld hoort sinds vandaag bij het verleden. Het KNMI waarschuwt vanaf deze maandag lokaler voor storm, mist, gladheid, onweer en ander gevaarlijk weer, meldt de NOS. Medio oktober schreven we al over de aankondiging. Nu het systeem echt draait, verschuift de vraag van wat er gaat veranderen naar hoe je ermee omgaat bij de volgende waarschuwing.
Wat er sinds 2 november anders is
Meteorologen tekenen een waarschuwing nu als een eigen gebied op de kaart, zonder rekening te houden met provincie- of gemeentegrenzen. Het gebied volgt dus het weer en niet de bestuurlijke indeling. Op de website en in de KNMI-app zoom je in of zoek je op je woonplaats om te zien of je erin valt. Het KNMI bevestigt in een update op zijn eigen nieuwspagina dat de nieuwe werkwijze actief is.
Elk weerfenomeen krijgt daarbij een eigen kaart. Dreigt er in het hele land kou en in een klein gebied onweer, dan staan er twee kaarten naast elkaar. Eén blik op één kaart is dus niet genoeg: het kan op jouw plek rustig zijn qua wind en toch glad.
Drie eerdere waarschuwingen in de nieuwe vorm
Hoe groot het verschil is, laat het KNMI zien aan de hand van eerder weer. Het tekende drie gevallen opnieuw:
- Storm Benjamin, oktober 2025. De provinciekaart wekte de indruk dat het hele land geraakt werd. Met een vrij gebied blijkt het gevaar vooral in een smalle strook langs de kust te zitten, met in het oosten nauwelijks kans op zware windstoten.
- Onweer, juli 2025. Op de oude kaart leek bijna de helft van het land zware buien te krijgen. In de nieuwe vorm zit het risico vooral in het oosten.
- Gladheid, februari 2026. Friesland, Groningen en Drenthe stonden op rood. De nieuwe kaart laat zien dat het gevaar toenam naarmate je verder naar het noorden kwam.
Daar zit de praktische winst. Wie in het oosten woont, had bij Benjamin een andere dag kunnen plannen dan iemand aan de kust. Dat verschil was op de provinciekaart niet te zien.
Wat hetzelfde blijft
De kleuren zelf blijven bestaan, en daarmee ook hun betekenis. Code geel betekent volgens de uitleg van het KNMI dat er kans is op gevaarlijk weer dat in Nederland vaak voorkomt, dus extra opletten, vooral onderweg. Code oranje staat voor een grote kans op gevaarlijk weer met schade, letsel of veel overlast. Code rood is het weeralarm voor extreem weer dat de samenleving kan ontwrichten.
Voor geel en oranje gelden per weertype vaste grenzen. Bij windstoten is dat vanaf 75 kilometer per uur voor geel en vanaf 100 voor oranje, aan de kust in het winterhalfjaar 90 en 120. Code rood geeft het KNMI in overleg met andere organisaties, als de gevolgen heel groot zijn. Dit jaar gebeurde dat voor het eerst bij hitte. Ook blijft een waarschuwing beperkt tot maximaal 48 uur vooruit. Hoe zo’n besluit tot stand komt, lees je in ons stuk over het weeralarm.
De vragen die je bij de eerste waarschuwing tegenkomt
Mijn straat ligt net buiten het gebied, en nu? Grenzen blijven bestaan, ook al lopen ze anders. Het weer houdt zich niet aan een lijn op de kaart, en het KNMI raadt aan om extra op te letten als je er dichtbij woont.
Krijg ik vanzelf een melding? In de KNMI-app wel, als je je locaties hebt ingesteld. Via het tandwiel rechtsboven kies je je live locatie en opgeslagen plaatsen. Rood en oranje staan standaard aan. Geel kun je erbij zetten, maar niet los van oranje. Handig om te weten: door een plaats op te slaan volg je ook het adres van je werk of van je ouders, want daar is het straks misschien een andere kleur dan bij jou.
Zie ik hetzelfde op de radio en in mijn weerapp? Niet per se meteen. Het KNMI schrijft dat andere weerapps, radio en tv straks ook met deze gebieden werken, maar noemt daarvoor geen datum. Klopt iets niet met wat je elders hoort, dan is de kaart van het KNMI zelf de bron om na te kijken.
Is dit hetzelfde als NL-Alert? Nee, dat is een apart kanaal, en NL-Alert werkt op zijn eigen manier. Een code op de kaart betekent dus niet dat je telefoon gaat loeien.
Waarom het nu pas kan, en wat het oplevert
Er was een wetswijziging voor nodig. Sinds 20 mei mag het KNMI waarschuwingen geven voor gebieden kleiner dan een provincie, daarna volgden maanden technische voorbereiding. In augustus kreeg de app al een functie die meldt dat een zware onweersbui binnen vijftien minuten bij je kan zijn. Die is volgens de NOS minstens één keer gebruikt, op 28 augustus rond Middelburg.
Het doel gaat verder dan een mooiere kaart. Hoofddirecteur Maarten van Aalst zegt tegen de NOS dat het vertrouwen in de waarschuwingen beter overeind kan blijven als mensen minder vaak een alarm krijgen dat niet past bij wat ze buiten zien. Ook veiligheidsregio’s verwachten winst. Remmy van Lieshout van Veiligheidsregio Amsterdam-Amstelland noemt een storm die Den Helder treft: nu bereiden regio’s zich ook op zo’n storm voor, omdat ze niet weten waar hij precies toeslaat.
Voor jou komt het neer op iets simpels. De kleur op de kaart zegt voortaan meer over je eigen plek. Bij een waarschuwing als die voor dichte mist van vorige week loont het dus om even in te zoomen.
