Bijna de helft van de Nederlanders verwarmt zijn huis deels met stroom, blijkt uit een peiling van het RTL Nieuwspanel. Van de ondervraagden verwarmt 30 procent al langer bij met een elektrische kachel, verwarming of airco, en nog eens 15 procent heeft er na afgelopen winter een gekocht of is dat van plan. Bij Gamma en Karwei gingen er deze maand tot nu toe 82,4 procent meer elektrische kachels en verwarmingselementen over de toonbank dan een jaar eerder. De reden is helder, want gas kost volgens RTL in oktober 2026 gemiddeld 1,77 euro per kuub, het hoogste niveau in jaren. Maar is zo een kachel ook echt goedkoper? Dat kun je zelf uitrekenen, en het antwoord hangt aan één getal op je energiecontract.
De rekensom die het antwoord geeft
Milieu Centraal, het kenniscentrum dat onafhankelijk voorlichting geeft over energie, rekent voor dat je met een gewone elektrische kachel ongeveer 9 kilowattuur stroom nodig hebt om de warmte van 1 kuub gas uit je cv-ketel te vervangen. Dat getal houdt al rekening met het rendement van de ketel. Een elektrische kachel zet stroom voor bijna 100 procent om in warmte, maar een kuub gas bevat nu eenmaal veel energie.
Daarmee wordt de vergelijking eenvoudig. Bij een gasprijs van 1,77 euro moet 9 kilowattuur stroom minder kosten dan 1,77 euro om voordeliger te zijn. Dat lukt alleen als je minder dan ongeveer 19,7 cent per kilowattuur betaalt, alles inbegrepen. Zo ziet het eruit bij verschillende stroomtarieven, steeds voor dezelfde hoeveelheid warmte.
| Jouw stroomtarief per kWh | Kosten met elektrische kachel | Kosten met gas (1,77 euro per kuub) | Goedkoopst |
|---|---|---|---|
| 15 cent | 1,35 euro | 1,77 euro | Kachel |
| 20 cent | 1,80 euro | 1,77 euro | Ongeveer gelijk |
| 25 cent | 2,25 euro | 1,77 euro | Gas |
| 30 cent | 2,70 euro | 1,77 euro | Gas |
Het omslagpunt ligt dus rond de 20 cent. Ter vergelijking, Milieu Centraal rekende zelf met een gasprijs van 1,37 euro en een stroomprijs van 21 cent. Toen was de kachel bijna anderhalf keer zo duur als gas. Door de gestegen gasprijs is dat verschil kleiner geworden, maar het is niet vanzelf omgeslagen. Dat is volgens mij het belangrijkste wat in de verhalen over volle bouwmarkten ontbreekt. Duur gas maakt een kachel niet automatisch goedkoop.
Je eigen tarief vind je op je jaarafrekening of in de app van je energieleverancier. Let op dat je het totaalbedrag per kilowattuur neemt, inclusief energiebelasting en btw, en zonder de vaste leveringskosten. Heb je een vast contract dat je in een goedkopere periode afsloot, dan kan je stroomprijs gunstig zijn en je gasprijs juist ook. Reken dan met beide tarieven uit je eigen contract, niet met het landelijke gemiddelde.
Wat een kachel per uur kost
Een elektrische kachel heeft vaak een hoog vermogen. RTL schrijft dat dat in sommige gevallen kan oplopen tot ruim boven de 2000 watt. Een kachel van 2000 watt gebruikt per uur 2 kilowattuur. Bij 25 cent per kilowattuur is dat 50 cent per uur. Laat je hem een avond van vijf uur aanstaan, dan zit je op 2,50 euro. Dezelfde warmte via de cv kost bij 1,77 euro per kuub ongeveer 39 cent per uur.
Per avond is de kachel bij dit tarief dus ongeveer 53 cent duurder dan de cv. Op een maand met twintig van zulke avonden loopt dat op tot zo’n 10,60 euro. Wil je weten hoe dat later doorwerkt in je termijnbedrag, lees dan hoe een energievoorschot wordt berekend en wanneer je het zelf kunt bijstellen.
Wanneer bijverwarmen wel loont
De rekensom hierboven gaat over dezelfde hoeveelheid warmte. Daar zit ook de uitzondering. Een kachel kan voordelig uitpakken als je er minder warmte mee nodig hebt dan met de cv. Denk aan een klein werkkamertje dat je een paar uur gebruikt, terwijl de thermostaat in de rest van het huis laag blijft. De cv verwarmt dan niet langer een hele verdieping voor één persoon.
Milieu Centraal is op dit punt heel duidelijk. Een gewone elektrische kachel is als vervanger van de cv een afrader, ook als je zonnepanelen hebt, omdat die in de winter weinig opleveren. Als zuinig alternatief om bij te verwarmen noemt het kenniscentrum een infraroodpaneel bij de bank of de werkplek, en een elektrisch kussen of dekentje. Die verwarmen jou in plaats van de lucht in de kamer, en gebruiken daardoor een fractie van de stroom. Daarnaast adviseert Milieu Centraal de thermostaat op hooguit 19 graden en alleen de ruimtes te verwarmen waar je bent.
Een airco is een apart geval. Een splitairco werkt als een soort warmtepomp en haalt warmte uit de buitenlucht. Volgens Milieu Centraal kan dat in een klein, goed geïsoleerd huis een zuinige manier van verwarmen zijn. Voor een mobiele airco geldt dat niet.
Waarom dit voor veel mensen geen theoretische vraag is
Uit dezelfde peiling blijkt dat ongeveer 13 procent van de Nederlanders het huis afgelopen winter niet of niet goed zo warm kreeg als ze wilden. Bij huurders in een sociale huurwoning is dat ruim 26 procent, bij mensen met minimaal twee keer modaal zo’n 4 procent. Juist wie het krap heeft, grijpt nu naar een goedkope kachel. Ik snap dat heel goed, maar het is precies de groep die het meest last heeft van een tegenvallende jaarafrekening.
RTL wijst ook op het stroomnet. Als veel mensen tegelijk een kachel van 2000 watt aanzetten, op een koude avond, kan dat lokaal flink drukken op het net. Over diezelfde drukte op het net gaat ook het nieuwe nettarief, waardoor stroom in de spits vanaf 2029 duurder wordt.
Mijn advies is dus eenvoudig. Pak je energiecontract erbij, kijk wat je per kilowattuur betaalt en leg dat naast de 19,7 cent. Zit je eronder, dan kan een kachel in één kamer best lonen. Zit je erboven, en dat geldt voor veel huishoudens, dan bespaar je meer met een trui, een dekentje en een thermostaat die een graad lager staat.
