Bijna elk bericht over een nieuwe oplichtingstruc eindigt met hetzelfde advies, namelijk melden bij de Fraudehelpdesk. Maar wat is dat eigenlijk voor organisatie, wie zit erachter, en wat gebeurt er met jouw melding als je die doet? Het antwoord is nuttig om te weten, juist omdat oplichters deze week het telefoonnummer van de Fraudehelpdesk zelf misbruiken.
Geen politie, maar een nationale helpdesk
De Fraudehelpdesk begon in 2011 als proef van negen maanden, in opdracht van de toenmalige minister van Justitie Ernst Hirsch Ballin. Inmiddels is het een vaste voorziening. Formeel is het een onderdeel van de Stichting Aanpak Financieel-Economische Criminaliteit in Nederland, kortweg SafeCin, en het geld komt grotendeels van het ministerie van Justitie en Veiligheid. In 2025 werkten er volgens het jaarverslag zestien mensen.
Het belangrijkste om te begrijpen is wat de Fraudehelpdesk niet is. Het is geen opsporingsdienst. De organisatie mag volgens de wet geen criminelen opsporen, en kan dus geen oplichter aanhouden, geen rekening blokkeren en jouw geld niet terughalen. Wat ze wel doen, is drieledig. Ze geven slachtoffers advies, ze verwijzen door naar de instantie die wel iets kan, en ze waarschuwen het publiek zodra ze een nieuwe truc zien opduiken.
Wat er met jouw melding gebeurt
Een melding komt binnen via het meldformulier op de site of via de telefoon. Een medewerker zet hem in het eigen registratiesysteem. Daar zit de echte waarde van de organisatie. Omdat er duizenden meldingen per maand binnenkomen, zien ze snel wanneer er ineens veel mensen gebeld worden door een nepbankmedewerker of een valse sms van een pakketbezorger krijgen. Op basis daarvan zetten ze een waarschuwing op hun site en sociale media. De waarschuwingen over gespoofde nummers van de Rijksrecherche en over de nep-helpdesk van Google, waar ook wij over schreven, kwamen zo tot stand.
Volgens het jaarverslag over 2025 ontving de Fraudehelpdesk dat jaar 101.734 meldingen, ruim 60 procent meer dan in 2024. Samen ging het om een gemelde schade van bijna 68,5 miljoen euro. Ruim 15.000 melders waren daadwerkelijk geld kwijt, de rest meldde een poging. Daarnaast stuurden mensen meer dan 522.000 verdachte e-mails door om te laten beoordelen.
Je melding gaat daarbij niet automatisch naar de politie. Je gegevens worden vertrouwelijk behandeld volgens de privacyregels, en de Fraudehelpdesk rapporteert alleen in algemene zin aan het ministerie. Wil je dat er iets met jouw zaak gebeurt, dan moet je dus zelf ook aangifte doen. Dat is precies waar mensen vaak de mist in gaan. Ze denken dat ze met een melding klaar zijn.
Waar je met welk probleem heen gaat
De Fraudehelpdesk deed in 2025 ruim 53.000 doorverwijzingen, het vaakst naar juridisch adviseurs en de politie. Je kunt jezelf een stap besparen als je vooraf weet wie wat doet. Een overzicht op basis van de werkwijze van de Fraudehelpdesk.
| Situatie | Eerst naar | Daarna |
|---|---|---|
| Je hebt geld overgemaakt of je bankgegevens gegeven | Direct je bank bellen, ook ’s avonds via het noodnummer | Aangifte bij de politie, melding bij de Fraudehelpdesk |
| Iemand kijkt op afstand mee op je computer of telefoon | Verbinding verbreken, apparaat van internet halen, bank bellen | Fraudehelpdesk bellen voor advies |
| Je kreeg een verdachte sms, mail of telefoontje, maar deed niets | Melden bij de Fraudehelpdesk | Niets, je melding helpt anderen te waarschuwen |
| Een webwinkel levert niet of je betaalde voor een nepadvertentie | Aangifte bij de politie, je bank vragen of terugboeken kan | Melding bij de Fraudehelpdesk |
| Een bedrijf hanteert misleidende of oneerlijke praktijken | ConsuWijzer van de ACM | Eventueel de Fraudehelpdesk |
Bij die laatste rij hoort een kanttekening. Niet alles wat oneerlijk voelt is fraude. Een webwinkel die slecht levert of een abonnement dat lastig op te zeggen is, is meestal een zaak voor de toezichthouder. Hoe dat werkt, lees je in ons stuk over wat de ACM doet en hoe je een melding doet. En wie geld kwijt is door phishing, heeft soms meer rechten tegenover de bank dan hij denkt. Daarover gaat de uitspraak in ons stuk over het Europees Hof en phishing.
Pas op voor nepmedewerkers van de Fraudehelpdesk
Sinds 20 oktober waarschuwt de Fraudehelpdesk opnieuw voor valse telefoontjes en sms’jes uit zijn eigen naam. Oplichters vervalsen het nummer zodat je echt 088-786 7372 in beeld ziet. Ze beginnen over een aangevraagde creditcard, een adreswijziging of een afschrijving, vragen naar de kleur van je bankpas en verbinden je door met een zogenaamde supervisor. Die wil op afstand meekijken via een programma dat je moet installeren, en heeft daarna toegang tot je bankrekening.
De regel is eenvoudig. De Fraudehelpdesk belt je nooit over bankzaken. Je belt hen, niet andersom. Krijg je zo’n telefoontje, hang dan op en bel je bank op het nummer dat je zelf opzoekt.
Voor wie wel belt, de Fraudehelpdesk is op werkdagen bereikbaar van 9.00 tot 12.00 en van 13.00 tot 15.30 uur, op woensdag alleen ’s middags. Het meldformulier op de site werkt dag en nacht. Ik vind het eerlijk gezegd een van de nuttigste instanties die weinig mensen echt kennen. Niet omdat ze jouw geld terughalen, want dat kunnen ze niet, maar omdat elke melding de volgende persoon een waarschuwing oplevert.
